Warmbad — Analise en Uitgebreide Beskrywing

Die Gedig as Kroniek van Namibia se Vroegste Geskiedkundige Plek

Botes se “Warmbad” (2015) is ‘n gedig oor Namibia se mees veelkantige en histories diepste dorp. Botes noem dit “die dorp met die rykste Suidwes geskiedenis” — en dit is geen oordrewe aanspraak nie. Warmbad is eenvoudig die plek waar Namibia se geskrewe geskiedenis begin het.

1760: Jacobus Coetzee en die Eerste Naamgewing

Warmbad is in 1760 vir die eerste keer deur verkenner Jacobus Coetzee benoem, die eerste gedokumenteerde Europeër wat die Oranjerivier oorgesteek het na die Suidwes-Afrikaanse grondgebied wat vandag die staat Namibia vorm. Destyds het dit gedien as tussen stop vir handelaars, avonturiers en grootwildjagters uit die Suid-Afrikaanse Kaapkolonie. Wikipedia Botes se “sewentien sestig verklaar Jacobus Coetzee jou naam” — korrek tot op die jaar.

1806: Namibia se Eerste Sendingstasie

In 1805 het twee sendelinge van die London Missionary Society, Abraham en Christian Albrecht, die oprigting van ‘n kerk en ‘n pastorie begin, waardeur die eerste sendingstasie in Suidwes-Afrika in 1806 gestig is. Hierdie twee geboue was die eerste Europese-styl geboue op Suidwes-Afrikaanse grond. Wikipedia

Hulle Sending poging was egter kortstondig: Abraham Albrecht het in 1810 gesterf en sy broer Christian moes in 1811 van Warmbad vlug. Gondwana Collection

Jager Afrikaner: Vernietiger en Vader van ‘n Legende

Die plaaslike Orlam-gemeenskap onder leiding van Jager Afrikaner (vader van die beroemde Jan Jonker Afrikaner) het gou kwaad geword oor die Europese invloed en albei geboue in 1811 vernietig. Botes se reël — “agtien elf vernietig Oorlams Jager Afrikaner albei” — is ‘n presiese beskrywing van hierdie historiese moment.

1834: Edward Cook Herstel Op die Puinhoop

Die Wesleyaanse sendeling Edward Cook het in 1834 ‘n nuwe Sending gebou op die fondamente van die vernietigde geboue opgerig, en 437 bekeerlinge gedoop voordat hy begrawe is in ‘n graf wat sedertdien as nasionale gedenkwaardigheid verklaar is.

Die hout vir die huis is van die Oranjerivier gaan haal, terwyl die riete ‘n dag se reis van Warmbad af verkry is. Gondwana Collection Hierdie sendinghuis — gebou op die ou mure van Albrecht se gebrande mure — is vandag nog steeds die oudste bestaande geboue in Namibia.

1903: Bloed by die Warmbron

Warmbad was ook die plek waar die eerste skoot van die Bondelswarts-opstand geskiet is. Op 25 Oktober 1903 het ‘n geskil oor regterlike gesag en die reg om wapens te besit ontstaan tussen die Bondelswart-Namas en die Duitsers. Die Bondelswart-hoof Jan Abraham Christian en die Duitse distrikshoof luitenant Walter Jobst is gedood tydens ‘n gewelddadige botsing in Warmbad, waarna die Bondelswarts teen die Duitsers opgestaan het.

Die Warmbronne: Naam wat Bly

Die warmbronne waarvan die nedersetting se naam afgelei is, is eers aan die begin van die 20ste eeu ontgin en word nou tot ‘n toeriste-aantrekkingskrag ontwikkel. In 1908 is die eerste swembad by die |Aixa-aibes Warmbronne gebou — ‘n oase in die droë Karasberg. Warmbad bly — klein, stil, diep-gewortel in Namibia se vroegste inskrywing.