Keetmanshoop — Die Hoop van Johann Keetman

D.J. Botes skryf hierdie lied in 2013 — ‘n liefdesbrief aan ‘n dorp wat die suide van Namibië se geskiedkundige siel bewaar. Elke versreël is ‘n venster op ‘n werklikheid wat beide trots en weemoed dra.

Keetmanshoop is die administratiewe hoofstad van die ǁKaras-streek in suidelike Namibië, en is vernoem na Johann Keetman, ‘n Duitse nywerheids man en weldoener van die Rynse Sendinggenootskap. Voor die koloniale era was die nedersetting bekend as ǂNūǂgoaes in Nama, waarvan die Afrikaanse vertaling “Swartmodder” is — beide name beteken “plek van swart modder” en verwys na ‘n fontein met ysterryke grondwater in die gebied.

Die naam “Keetmanshoop” dra die Afrikaanse woord “hoop” in hom — ‘n toevalligheid wat diep betekenis het. Johann Keetman, wat die sendingstasie finansieel ondersteun het, het gehoop dat die evangelisasie die stamme van die destydse Namaland sou bestendig — alhoewel hy self nooit die plek wat na hom vernoem is, besoek het nie.

Die Rynse Sendingkerk is in 1895 opgerig en huisves vandag ook ‘n museum. Dit is in 1978 ‘n historiese monument verklaar en is ‘n bekende baken. Die unieke kombinasie van Gotiese Herlewings argitektuur in Afrikaanse klip maak dit een van die argitektoniese meesterstukke in die land. Botes besing ook die Schützenhaus, die spoor stasie en die ou poskantoor — ander merkwaardige geboue sluit in die Schützenhaus (skuttershuis, 1905–07), die stasiegebou (1908) en die Keiserlike Poskantoor (nou die toeriste-inligtingsentrum, opgerig in 1910).

Die Kokerboom — Keetmanshoop se mees ikoniese silhoeët — staan sowat 1 000 meter bo seespieël op droë Namibiese kalk. Sowat 14 km noordoos van Keetmanshoop op die plaas Gariganus is die Koekerboombos, ‘n dig begroeiing van Kokerbome (Aloe dichotoma), waarvan sommige tot 7 meter hoog word. Die bos is ‘n nasionale monument. Die Reuse Speelgrond, ook op die plaas Gariganus geleë, is ‘n indrukwekkende versameling massiewe dolerietklippe — tussen 160 en 180 miljoen jaar oud — wat lyk asof reuse daarmee gespeel het.

Dan is daar die Mukurob — die “Vinger van God” naby Asab. Die Mukurob was ‘n sandsteen-rots van 12 meter hoog wat op ‘n basis van slegs 3 meter lank en 1.5 meter breed gebalanseer het, en het op 7 Desember 1988 ineengestort. Dit het 450 ton geweeg en was een van die grootste toeriste-aantreklikhede in Namibië voor sy val. Die Nama-oorlewering het vertel dat die mag van die Witman sou eindig wanneer hierdie geologiese struktuur ineenstort — en inderdaad het Suid-Afrika kort daarna beheer oor Suidwes-Afrika prysgegee, wat die weg gebaan het vir Namibiese onafhanklikheid op 21 Maart 1990.

Die Naute-dam is geleë op die Löwenrivier suid van die dorp, die lewensaar wat Keetmanshoop teen droogte beskerm. Brukkaros, wes van die B1 pad tussen Mariental en Keetmanshoop, lyk soos ‘n uitgedoofde vulkaan maar is eintlik die verweerde oorskot van ‘n geweldige gas fontein-ontploffing sowat 84 miljoen jaar gelede.

Keetmanshoop is een van die sonnigste plekke op aarde met meer as 3 870 uur sonskyn per jaar — meer as 10.7 ure daagliks. Die son “kan hom maklik vererg” hier — maar dit is ook dieselfde son wat die Kokerboom se silhoeët op die horison pragtig laat vertoon, soos Botes dit met die oë van ‘n digter sien.