Lüderitzbucht — Analise en Uitgebreide Beskrywing

Die Gedig as Katalogus van ‘n Vergete Wêreld

Botes se “Lüderitzbucht” (2013) is sy vroegste gedateerde gedig en waarskynlik sy mees ambisieuse in terme van geografiese besonderhede. Dit funksioneer as ‘n poëtiese inventaris — baai vir baai, eiland vir eiland, gebou vir gebou. Elke naam is ‘n anker wat ‘n storie vashou. Saam vorm hulle ‘n liefdesverklaring aan ‘n dorp wat die geskiedenis byna vergeet het.

Adolf Lüderitz: Die Man Agter die Naam

In Mei 1883 het Lüderitz die anker plaas by Angra Pequena en die grond agt kilometer rondom dit gekoop van Kaptein Josef Frederiks II van Bethanië, ‘n stamhoof, vir £100 in goud en 200 gewere. Wikipedia Hierdie transaksie was berug oneerlik: die kontrak het die breedte gespesifiseer as “twintig geograph’sche mylen” — ‘n term wat die stamhoof nie mee vertroud was nie. Beide Lüderitz en die getuie het geweet dat Kapt. Frederiks geen begrip van geografiese myle gehad het nie. Botes se noot dat Bismarck die gebied wou annekseer, is histories korrek: dit is in 1884 ooreengekom dat die Duitsers hierdie buitepos kon hê en as hul eerste Afrika-kolonie ontwikkel.  Dark Tourism

Ironies genoeg het Adolf Lüderitz self min voordeel getrek: in 1886 het hy verdwyn terwyl hy suid van Lüderitz naby die Oranjerivier prospekteer het en is nooit weer gesien nie.

Kolmanskop: Die Spook dorp wat Sak

Botes se verwysing na Kolmanskop wat “amper heeltemal toegewaai” is, is letterlike werklikheid. In 1908 het ‘n spoorwegwerker, Zacharias Lewala, ‘n diamant gevind terwyl hy aan die spoor gewerk het en dit aan sy toesighouer gewys het. Besef dat die gebied ryk aan diamante was, het Duitse mynwerkers gevestig en die Duitse Ryk het ‘n groot gebied tot ‘n “Sperrgebiet” verklaar. Wikipedia Die nuwe inwoners het die dorp in Duitse argitektoniese styl gebou, met ‘n hospitaal, kragstasie, skool, balsaal, en nog meer geriewe, insluitend die eerste trem in Afrika — wat na Lüderitz gereis het. Brochures Namibia

Teen 1912 het die dorp ‘n miljoen karaat per jaar geproduseer — 11,7 persent van die wêreld se totale diamantproduksie. Die dorp is uiteindelik in 1956 verlaat. Wikipedia Vandag loop toeriste deur kamers wat knie-diep in sand gesak het.

Die Felsenkirche en Goerke Huis: Argitektuur as Herinnering

Die Felsenkirche op Diamantberg, ‘n kerk in vertikale Gotiese styl, is in 1912 ingewy en is sedert 1978 ‘n nasionale monument. Wikipedia Die bou materiale, insluitend die sand vir die beton, is per skip uit Duitsland ingevoer. Die groot altaar venster en die versierde Bybel was geskenke van die Duitse Keiser Wilhelm II en sy vrou Auguste Victoria. Cruise Turtle Botes se verwysing na die “Swartberge” wat van Goerke Huis af gesien kan word, is ‘n intieme detail wat net iemand ken wat self daar gestaan het.

Die Wilde Perde van Garub

Die ongeveer 100 wilde perde leef in die voormalige beperkte area van die diamantmyne, wat sedert 1986 nasionale park status het. As gevolg van vyf opeenvolgende droogtejare word die diere in die woestynlandskap met uitsterwing bedreig, alhoewel hulle ‘n perde watertenk by Garub aangebied word.

Die Sperrgebiet: Verbode Grond

Botes se verwysing na die “Sper-gebiet” is die stilste lyn in die gedig, maar dra die swaarste las. Die Duitse owerhede het ‘n groot area van Namibia tot ‘n Sperrgebiet verklaar, wat toegang verbied het en prospektering regte vir ‘n enkele, Berlynse maatskappy voorbehou het. Inheemse mense wat van hul grond ontset is deur die sone se konstruksie, is dikwels as arbeiders in diamantmyne aangestel, gedwing om maande lank in nou, koshuis-agtige verblywe te leef. National Geographic

Lüderitzbucht dra alles: skoonheid, welvaart, verval en geskiedenis — en D. Botes het dit alles in een lang asem vasgevang.