Bethanie — Wiegplek van ‘n Kolonie

Bethanie (vroeër Bethanien, Khoekhoens: ǀUiǂgandes, Afrikaans: Klipfontein) is een van die oudste en historiese belangrikste nedersettings in Namibië, geleë in die ǁKaras-streek sowat 100 km wes van Keetmanshoop op ‘n hoogte van 1 000 m. Volgens die 2023-sensus het die dorp 2 372 inwoners. Die oorspronklike Nama-naam ǀUiǂgandes beteken letterlik “water onder ‘n rots” — ‘n verwysing na die sterk fontein wat die eerste bewoners hier aangetref het. The Namibian

Die Sendingstasie en Schmelen

In 1814 het Heinrich Schmelen van die Londense Sendinggenootskap by Bethanie die eerste sendingstasie in suidelike Afrika gestig — opgerig vir die Nama (Khoekhoe) en die Oorlams wat saam met Schmelen vanuit die Kaapkolonie aangekom het.  Encyclopedia Britannica Die Schmelenhaus, wat Schmelen in dieselfde jaar opgerig het, was lank beskou as die oudste Europese gebou in Namibië. Latere navorsing het egter aan die lig gebring dat die kerk en pastorie in Warmbad, wat in 1811 vernietig is, en die versterking van //Khauxa!nas, alle Europese konstruksies voorafgaan. The Namibian Die Schmelenhaus is sedert 1952 ‘n nasionale monument en dien tans as museum.

In 1822 het Schmelen Bethanie verlaat weens frustrasie met sy sendingwerk. Volgens James Edward Alexander het Schmelen tevergeefs probeer keer dat die mense van die stasie hul vee by Lüderitz vir vuurwapens en ammunisie verruil het, en hy het geen einde aan plaaslike konflikte gesien nie. Wikipedia Die sendingstasie is in die vroeë 1840’s deur Hans Christian Knudsen, ‘n Noorse sendeling van die Rynse Sendinggenootskap, heropen. Encyclopedia Britannica Die huidige twee toring-kerk is in 1859 gebou en staan vandag nog.

Die Grondtransaksie wat ‘n Kolonie Gebore Het

Bethanie se mees bepalende historiese oomblik het op 1 Mei 1883 plaasgevind. Heinrich Vogelsang, verteenwoordiger van die handelaar FAE Lüderitz, het ‘n verdrag met Josef Frederiks II onderteken wat die omstandighede uiteengesit het waaronder Lüderitz Angra Pequeña en die omliggende grond binne ‘n radius van vyf myl sou besit. Volgens Vogelsang se dagboek is hierdie ooreenkoms onderteken in ‘n klipgebou wat as “Parlementsgebou” gedien het. Namibia Accommodation

Drie maande later het Frederiks ‘n verdere 140 km breë strook grond tussen die Oranjerivier en Angra Pequeña vir £500 en 60 gewere verkoop — maar hy het die omvang van die transaksie misken. Die kontrak het “20 geografiese myle” gespesifiseer, maar een Duitse geografiese myl was 7,4 km, terwyl Frederiks die Engelse myl van 1,6 km verstaan het. Hierdie “myl-bedrog” het die bakermat van Duits-Suidwes-Afrika geskep.

Tydens die Nama-opstand onder Hendrik Witbooi in 1906 het die Duitse owerhede Josef Frederiks se opvolger Paul Frederiks en Josef Frederiks se vrou gevange geneem, en die huis is gekonfiskeer. Die gebou het oor die jare verval totdat dit in 1990 deur die Nasionale Monumente raad volledig herstel is.  Namibia Accommodation

Cornelius Fredericks — Die Vergete Vegter

Kaptein David Frederick (1977–2018), se voorganger, was die kleinseun van Cornelius Fredericks — ‘n vooraanstaande versetstryder teen die Duitse koloniale inval. In Januarie 2017 het David Frederick saam met Herero-opperhoof Adv. Vekuii Rukoro ‘n klas aksie teen Duitsland in die VSA aanhangig gemaak oor koloniale gruweldade. ‘n Gefiksionaliseerde weergawe van Bethanie — “Bethany” genoem en uitgebeeld as ‘n droogtegeteisterde ou myn stad — is ook die primêre toneel van Richard Stanley se 1993-gruwelfilm Dust Devil.  Wikipedia

Bethanie bly ‘n dorp waar elke klip ‘n storie dra — van die eerste sendeling tot die verdrag wat ‘n kontinent se lot verander het.